نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، واحد کرمانشاه دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه ، ایران

2 استادیار گروه مدیریت ورزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده

هدف این پژوهش شناسایی و مدل‌سازی مهم‌ترین ابعاد فرهنگی- اجتماعی مؤثر بر اوقات فراغت ورزشی در کاهش آسیب‌های اجتماعی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری بود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ نحوة گردآوری داده‌ها از نوع پژوهش‌های میدانی بود. با عنایت به هدف اصلی، روش انجام پژوهش روش کیفی (نظریة داده بنیاد) بود. جامعة آماری در این پژوهش شامل اساتید برجسته حوزة مدیریت ورزشی متخصص در حوزة ورزش مدارس و اوقات فراغت، اساتید حوزة جامعه‌شناسی و همچنین معلمان ورزش و مدیران مدارس نخبه کرمانشاه بودند. با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک اشباع نظری، آگاهی‌دهنده‌گان کلیدی (13 نفر) برای شناسایی چارچوب مدل فرهنگی- اجتماعی مؤثر بر اوقات فراغت ورزشی در کاهش آسیب‌های اجتماعی انتخاب‌شده‌اند و با آن‌ها مصاحبه نیمه ساختارمند) با گروه‌های کانونی(به عمل آمد و مؤلفه‌ها و عوامل فرهنگی- اجتماعی مؤثر بر اوقات فراغت ورزشی در کاهش آسیب‌های اجتماعی شناسایی شد. سپس الگوسازی ساختاری تفسیری نیز به‌عنوان یکی از روش‌های اجماعی مورداستفاده قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که عوامل فرهنگ ورزش، سبک زندگی و مشارکت عمومی دارای قدرت نفوذ کم و وابستگی زیاد می‌باشند، عوامل نگرش، فرهنگ‌سازی و ارزش اجتماعی دارای قدرت نفوذ و وابستگی زیاد و عوامل روابط اجتماعی و ترغیب اجتماعی دارای قدرت نفوذ زیاد و وابستگی کم هستند؛ بنابراین چارچوب پیشنهادی عوامل فرهنگی اجتماعی مؤثر بر اوقات فراغت ورزشی در کاهش آسیب‌های اجتماعی، راهنمای مناسبی به‌منظور برنامه‌ریزی برای پررنگ‌تر نمودن این عوامل در اختیار مدیران و متصدیان ورزش و مددکاری اجتماعی قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


  •      منابع

    • ابراهیمی، ف.، تجاری، ف.، نیک­بخش، ر. (1394). تحلیل نقش عوامل درونی و بیرونی بر تصمیم­گیری مصرف­کنندگان در زمان اوقات فراغت با رویکرد فعالیت بدنی، رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، 3(11): 20-9.
    • افراسیابی،ح. ,مداحی،ج. (1395) . بازنمایی و تبیین نقش اوقات فراغت در اعتیاد به سیگار در میان دانشجویان ".برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی ،7(26).216-178
    • بخارایی، ا.، آقاپور، س.  م. ،ستاری، ام. (1394). بررسی تاثیر فعالیت های ورزشی بر میزان انحرافات اجتماعی جوانان،  مطالعات راهبردی ورزش و جوانان،  14(28)،  87-67
    • پهلوان,م.,برزیگر,س. ف.(1390)."بررسی گرایش به نحوه گذران اوقات فراغت در بین دختران مقطع متوسطه شهرستان آمل".فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان,2(3) , 66 -53
    • ترکاشوند، ع. (1386). اسرار تاریخی اوقات فراغت، روزنامه ایران، 3680، 16/4/1386.
    • توتونچی ملکی، س. (1388). نظریه مطبقه مرفه: بررسی افکار یک اقتصادادن نهادگرا،    هفته­نامه پنجره، 6: 5-1.
    • توسلی،غ.ع.،نورمراد،س.1391). بررسی جامعه شناختی علل گستره آسیب های اجتماعی در بین حاشیه نشین های شهر تهران (مورد مطالعه منطقه چهار خاک سفید) ،مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران  ،4(3) , 79-65
    • چمن­پیرا، م.، فراهانی، ا.، جلالی فراهانی، م. (1393). بررسی نحوه گذران اوقات فراغت و فعالیت­های بدنی سالمندان با تأکید بر دستگاه­های بدن­سازی شهرداری شهر تهران در سال 1389، سالمند، 9(3): 188-179.
    • رضوی, س. م. ح., رجب زاده, ر., میرزاپور, ع. ا., سجادی, س. ا. (1392). نقش فعالیت بدنی و ورزش در گذران اوقات فراغت معلولان جسمی. پژوهشنامه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی, 9(18), 140-129
    • روجک، کریس. (1388). نظریه اوقات فراغت(اصول وتجربه­ها) ترجمه عباس مخبر. تهران: انتشارات شهر.
    • زنگنه, م .(1394). احساس امنیت شهروندان در پارک های شهری اصفهان. نشریه علمی دانش انتظامی, 4(69), -145-131
    • سرایی، م. ح.، روستا، م.، اشنویی، ا. (1391). عوامل مؤثر بر گذران اوقات فراغت در مناطق شهری ایران، برنامه­ریزی منطقه­ای، 2(7)، 37-25.
    • شماعی, ع., شاهی میرزا, م. ع., ملکان, ج. (1391). بررسی عوامل و پدیده های مؤثر بر بروز جرائم و آسیب های اجتماعی در کلانشهرها (با تأکید بر مناطق حاشیه نشین). فصلنامه اطلاعات جغرافیایی « سپهر», 21(83), 50-45
    • عابدینی, ص., طالبی, ش. (1396). عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مرتبط با میزان گرایش شهروندان به ورزش همگانی در خلخال. جامعه شناسی کاربردی, 28(1), 144-131
    • قهفرخی,د., رشیدلمیر, ا. (1396)." طرد اجتماعی، بزهکاری جوانان و مشارکت ورزشی". پژوهش های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش, 9(4), 16-9
    • کتبی، ف.،رضوی،س. م. ح.،نقی زاده،ح.(1393). رابطه گذران اوقات فراغت دانشجویان با گرایش آنها به بزهکاریی با تأکید بر فعالیت های ورزشی،مطالعات راهبردی ورزش و جوانان،13(24) ، 18-7
    • کردلو, ح., سجادی, س. ا.,  رضوی, س. م. ح., رمضان زاده , م.(1395). نقش ورزش در پیشگیری از وقوع جرم. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان, 15(32), 74-61
    • کریمیان،ج.,فیضی،آ.،جوانی ،و.،شکرچی زاده، پ.،ترکیان. (1390). تعیین الگوی عوامل بازدارنده از مشارکت در فعالیت‌های ورزشی کارکنان بیمارستان‌های آموزشی شهر اصفهان بر اساس مدل سلسله مراتبی اوقات فراغت.مجله تحقیقات نظام سلامت،7(4) ،410-401
    • کوهی, ک. (1392). جوانان و آسیبهای اجتماعی تبیین جامعه شناختی انحرافات اخلاقی دانش آموزان دبیرستانی در استان آذربایجان شرقی. فصلنامه علمی دانش انتظامی آذربایجان شرقی, 3(10), 47-27
    • موسوی راد, س. ط., کشاورز, ل. (1394). ارتباط بین نحوه گذراندن اوقات فراغت و سلامت روانی معلمان ورزشکار و غیر ورزشکار شهر شاهین‌شهر. فصلنامه مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش, 2(2),80 -73
    • مهرداد, ح. (1390). چگونگی و آسیب شناسی اوقات فراغت نوجوانان 12 تا 17 ساله استان لرستان. نوآوری های مدیریت آموزشی, 7(1), 138-121
    • میرمحمدتبار، س. ا.، نوغانی، م.، مسلمی،. (1394). عوامل مؤثر بر نحوه گذران اوقات فراغت(فراتحلیلی از پژوهش­های موجود)، برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 6(24): 194-165.
    • نادری, ا., شهبازی, م., اکبری, ا. (1393). تحلیل انسان‌شناختی ورزش زنان: مطالعه‌ای بر فعالیت‌های ورزشی در پارک‌های بانوان تهران. پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران, 4(2), 68-51
    • Alexandru, M. A., & Lorand, B. (2015). Sport–a solution to the social integration of children with conduct disorders? Pilot Study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 180, 1297-1303 .
    • Brajša-Žganec, A., Merkaš, M., & Šverko, I. (2011). Quality of life and leisure activities: How do leisure activities contribute to subjective well-being? Social Indicators Research102(1), 81-91.
    • Brosnan, S. (2019). The impact of sports participation on crime in England between 2012 and 2015. Sport in Society, 1-12.
    • Gidlow, C., Cerin, E., Sugiyama, T., Adams, M. A., Mitas, J., Akram, M.,  Sallis, J. F. (2019). Objectively measured access to recreational destinations and leisure-time physical activity: Associations and demographic moderators in a six-country study. Health & Place, 59, 102196. doi:10.1016/j.healthplace. 102196
    • Lee, W., & Jeong, C. (2018). Effects of pro-environmental destination image and leisure sports mania on motivation and pro-environmental behavior of visitors to Korea’s national parks. Journal of Destination Marketing & Management, 10, 25–35.
    • Liu, Y., Zhang, Y., Jin, S. T., & Liu, Y. (2019). Spatial pattern of leisure activities among residents in Beijing, China: exploring the impacts of urban environment. Sustainable Cities and Society, 101806.
    • Meekes, J. F., Buda, D. M., & de Roo, G. (2020). Socio-spatial complexity in leisure development. Annals of Tourism Research, 80, 102814.
    • Mouratidis, K. (2019). Built environment and leisure satisfaction: The role of commute time, social interaction, and active travel. Journal of Transport Geography, 80, 102491. doi: 10.1016/j.jtrangeo.2019.102491
    • Quarmby, T. Sandford, R., & Pickering, K. (2019). Care-experienced youth and positive development: an exploratory study into the value and use of leisure-time activities. Leisure Studies38(1), 28-42.
    • Trainor, S., Delfabbro, P., Anderson, S., & Winefield, A. (2010). Leisure activities and adolescent psychological well-being. Journal of adolescence, 33(1), 173-186
    • Zhang, F. (2018). A Study on the Interactive Effect between Quality of Life and Sports Leisure Mode. 269-273